Skip to main content

Posts

Showing posts from September, 2009

नाक

आँखाको मुनि र मुखको माथिको भागको नाम नै नाक हो। नाकको कुरा कताबाट आयो भन्ने सोच्नुहोला फेरी। के गर्ने सबैजना यहि नाकको लागि काम गर्दैछन। राम्रो र नराम्रो सबै कामकुरा यहि नाकले नै नियन्त्रण त गर्छ नि। आज नाकको बारेमा लेख्न मन लाग्यो, मनै त हो जे पनि त सोच्न सक्छ नि। भैरव अर्यालले टाउको लेखे, म पनि के कम तर तेही त दोहोराउनु भएन, कि तेस्को हाराहारीमा लेख्ने आँट हुन पर्यो। होइन भने बिषय परिवर्तन गर्यो आनन्द।

साँचै नाक भएन भने के होला त। पहिलो कुरा त सिंगान आउदैन, झन्झटै साफ। हुनत नाकले हावामा भएका फोहोरहरु छान्ने भएर नै सिंगान आउने हो। तर पनि रुघा लागेको बेलामा सिंगान पुछेर हैरान भइने, नाकनै नभए त ढुक्कै भयो नि। तर आफ्नो भने अलिकति अप्ठेरो पर्ने जस्तो छ। चस्मा लगाउनु पर्ने नाक भएन भने त कसरि अड्याउने मुश्किल पो हुन्छ त। हुन त अचेल लेन्सको जमाना आइसक्यो तर पनि म त अन्धो नै पो हुन्छु त। फेरी नाकमा फुली र अरु गहना लगाउनेहरुले कति गालि गर्दा हुन् भगवानलाइ। उसमाथि आफु त बाहुन हो परियो; नाकले नै पहिचान गराउछ। थेप्चे नाक भएका सब अरु जाति, चुच्चा नाक जति बाहुन छेत्री। फेरी कुनै जातजाति माथि भेदभाव…

१२ सेप्टेम्बर, २००९

हिजोको दिन संसारकै लागि एउटा दु:खद दिन हो। मानव सभ्यतामा मानव नै दानव बनेको दिन हो शायद। संसारले त्यो दिनलाई सम्झीराख्दा आतंकबाद कहिले हट्ला र शान्ती छाउला भन्ने प्रश्नले पनि मनमा घेरिरह्यो। हुन त कुनै बेला आतंक र हिंसात्मक भनिएको समुह कालान्तरमा राजनीतिक शक्ती पनि बन्न पुगेका छन। तर पनि मलाई लाग्ने एउटा कुरा के हो भने बिचारलाई बन्दुकले अन्त गर्छु भन्ने हरु पनि बिचारको रुपन्तरण बिना केही गर्न सक्दैनन होला।
हिजोको दिन त्यस्तो भए पनि आजको दिन भने मलाई सम्झिन लायकको दिन भयो। एक बर्ष अघीको कुराबाट शुरु गरौ होला।
"भन्छन नि अधिकार र कर्तब्य सँगसगै आउछन। तेही भएर चुनौती पनि छ। यदी कुनै काममा चुनौती नै छैन भने त्यो कामको अर्थ पनि के नै रह्यो र होइन? जीवनको मजा नै तेस्मा छ नि।"
यो लेखेको आज एक बर्ष पनि बितेछ। यहाँको नेपाली समाजको अध्यक्ष हुँदाखेर मैले लेखेका कुरा हुन यि। समय कती चाँडो बित्दोरहेछ। यो कार्यकाल सम्पूर्ण रुपमा सफल भएको त भन्न नमिल्ला तर मेरो आफ्नै मुल्याङ्कनमा केही हदसम्म सफल नै मान्छु म। म केही हदसम्म सफल हुनु भनेको नै यहाँको नेपाली समाज पनि सफल हुनु हो जस्तो लाग्छ मलाई। …

आधुनिक साहित्यकार

उ सानै देखि साहित्यमा रुची राख्ने गर्थ्यो। स्कुलको कार्यक्रमहरुमा कहिलेकहिँ फाट्टफुट्ट रुपमा कविता भने लेख्ने गर्थ्यो। समयको बेगसंगै धेरै समय बितिसकेको थियो। उ आफ्नो क्षेत्रमा एक किसिमको सफल नै थियो। तर सानै देखि साहित्यमा रुची भएको मान्छे पछी पनि अलिअलि लेख्नु पर्यो भन्ने विचारले केहि कविताहरु लेखेर पत्र पत्रिकाहरुमा पठायो पनि तर जता पनि छापिने कुनै संकेत नै देखिएन। हुन त तेस्तो कलात्मक त थिएन पनि तर तेस्तो निम्न कोटीको पनि थिएन तर के गर्नु छापिएन। उसले देख्यो एता उता पत्रिकामा उत्तर आधुनिक कला साहित्य सम्बन्धि केहि लेखहरु। बुझ्न त उसले पनि तेती धेरै त बुझेन तर जताततै तारिफ मात्र सुन्यो। कता कता विनिर्माण, डेरिडा, मार्क्स, अन्य पनि थुप्रै थुप्रै कुराहरु सुन्यो बुझ्ने प्रयत्न पनि गर्यो तर खासै बुझ्न भने सकेन। हुन त नेपालका हल्का फूल्का केहि उपन्यास पनि पढेको हो तर यी नयाँ कुराहरु भने तेती बुझ्न सकेन। एउटा यस्तै लेख सम्बन्धि नेपाली लेखक को एउटा किताब पनि किन्यो तर उपलब्धि भने शुन्य। एक दिन उसलाई एउटा चित्रकला प्रदर्शनीमा जाने अवसर जुर्यो जहाँ केहि चित्र बुझ्न सकेन र पनि मान्छेको भिड नै…