Skip to main content

फिल्मका कुरा

जीवन पनि चलाचित्रै हो त। कताबाट यस्तो सोच आयो भन्नुहोला, यो बितेको दुइ तीन दिन मज्जाले फिल्महरु हेरियो तेही भएर होला। सेक्सपियरले रंगमंच भनेका थिए क्यारे, उस्तै उस्तै त हो नि। नभन्दै जीवनको सुरुवात देखि अन्तसम्म फरक फरक भूमिका पनि त निर्वाह गरेकै हुन्छौ नि हामी पनि। जीवनरुपी नाटकको पर्दा खुल्छ जब आँखाको पर्दा खुल्छ बालककालमा, तर रंगमंचको पर्दा लाग्ने समय निश्चित हुन्छ, जीवनको भने ठेगान छैन। कुनै भूमिकामा जम्न खोज्दा खोज्दै कसैले पर्दा तानिदिन्छ अनि नाटक पनि सिदिन्छ। बालक, युवा, बृद्धको भूमिका गर्दा गर्दै नाटक पनि अन्त हुन्छ एकदिन। अन्त्यको मात्र कुरा गर्दा अलि  निराशाबादी लाग्न सक्ला तर अन्तिम सत्य तेही हो क्यारे।

खासमा कुरा चलचित्रको गर्न खोजेको हो, दर्शनतिर पो पुग्यो। हुनत दर्शनमा उति रुची त छैन तैपनि बेला-बेलामा खोक्न भने छोडिन्न। के गर्ने नेपालमा नजाने पनि खोक्नेकै प्रगति छ र प्रगति गर्न को चाहदैनर। चलचित्रको कुरा गर्दा हामी अलि सानोछदाखेरिको त राम्रै जस्तो लाग्थ्यो नेपाली फिल्महरु पनि। गीतहरु पनि राम्रै सुनिन्थे। अचेलका त के हुन् कुन्नि, नेपाली भाषामा मात्र बन्छन अरु सबै त छिमेकी राष्ट्र बाट साभार। हुनत राजनेताहरु त देशको राजनीति देखि लिएर सबै कुरामा उतैको भर पर्न थालेपछि फिल्म बनाउनेहरु पनि त लाग्नै पर्यो नि। अब यस्तरी बनेका फिल्ममा गुणस्तरको कुरा कसरि गर्ने। यो लेख मैले आज गूगल transliteration बाट लेख्या जस्तै होला नि। मदन पुरस्कारको site मा Mac को लागि romanized keyboard ले काम गरेन, गूगल जिन्दाबाद। हाम्रो फिल्मवालाहरुलाई पनि उतैको सम्बाद, उतैको गीत र सङ्गीत, उतैको द्वन्द, उतैको स्वर, उतैको कहानी मन पर्दो रहेछ, translate गर्यो फिल्म तयार। नेपाली  फिल्ममा बुझेका, जानेका व्यक्तिहरु कम भएर पो हो कि भनौ भने उनीहरु जति जान्ने को होला जस्तो लाग्छ फेरी। फिल्म बनाउने खेल्ने मात्र के र, टिका लगाएर पार्टीको गीत गाउन त पछी पर्दैनन्। तेत्रो राजनीतिक सोच भएकाहरुलाई कसरि नजान्ने भन्नु र खै। हुन त पहिले पहिले गाइनेहरु वीरभक्ति धाराका गीत गाउदै हिड्थेरे राजा महाराजाका; अहिले देशमा लोकतन्त्र जो आयो तेही भएर पार्टीका गीत गाउदै हिडेका होलान। पार्टीको गीत गाउदै हिड्छन अनि भोलि पर्सि देशको प्रतिभाको कदर गरेन भनेर खोक्छ्न। फिल्ममा बुझेर आउने नयाँ पुस्ताहरुबाट चाही केहि आशा गर्न सकिन्छ कि। Documentary तिर त राम्रै गरिराको छन् नयाँ पुस्ताले। फिल्मतिर पनि केहि गर्लान के भने आशा त गर्न सकिएला नै। हुनत भारतले पनि english film कै नक्कल गर्दै आजको स्थितिमा आएको हो तर त्यो मात्रै पनि सत्य होइन आफ्नोपन पनि थियो उनीहरुको। नेपालमा सजिलै भन्छन ठुलो बजेटको फिल्मसंग हामीले कसरी प्रतिश्पर्धा गर्न सकिन्छ र! तर बजेट नै ठुलो कुरो होइन, कतिपय कम बजेटका फिल्मले पनि माथिल्लो स्तरमा व्यापार गरेका उदाहरण छन्। २० बर्ष अगाडीको नेपाली फिल्म हेर्यो भने केहि न केहि रुपमा अहिले भन्दा त गतिला थिए जस्ता लाग्छन। साहित्य, सङ्गीत र कलालाइ पनि साथै लिएर गयो भने त फिल्ममा पनि त गुणस्तर आउदो हो। हुनत यो क्षेत्रमा लाग्नेले पनि सोचिराकै होलान। हुनत सोच्ने फुर्सद कसलाई छ र, चिया पसलमै भए पनि गफ त चल्दै होला। गफै पनि चल्न  दिउ न यसबाट पनि केहि कुरा त निस्कन सक्छनि।

फिल्म हेर्दा हेर्दै लेख्ने बिषय पनि फुर्यो आज। पढाईमा ब्यस्त भएर लेख्ने काम कम भएको थियो फिल्म हेरेर बिषय पाइयो। नयाँ बर्ष पनि आउदैछ, नयाँ बर्षमा नयाँ सोच र नयाँ उमङ्गका साथ् काम गर्नुपर्नेछ। हुनत जे कुरामा पनि राजनीतिलाइ दोष दिने चलन छ हाम्रो। नभन्दै राजनीतिक रुपमा देश सबल नभई अरु कुरामा अगाडी बढ्न सकिन्न तर राजनीतिलाइ मात्र दोष दिएर पनि कहाँ अगाडी बढ्न सकिन्छ र। फिल्म जस्तै राजनीतिमा पनि युवा, पढेलेखेका पुस्ताको कमि भएर पनि यस्तो भएको हो। गन्तब्य थाहा नभएका व्यक्तिहरुको हावी भएपछी गति पनि कसरी लिनसक्छ र राजनीतिले पनि। युवा र नयाँ सोच भएका व्यक्तिहरु, फिल्म होस् कि राजनीति होस्, अगाडी बढ्न सकुन, आउदै गरेको नयाँ बर्षले यस्तै शुभ-संकेतहरु लिएर आओस, सबैलाइ शुभकामना!!!

Popular posts from this blog

देशभक्तिका कुरा

हनुमान र पाण्डवहरु

वानर सेना साथमा लिइ
वनवास बाट फर्केर आए
मर्यादाविहिन रामहरु
शहरमा स्वागत द्वार बनाइ
कुर्दैछन सारा हनुमानहरु

आँखा भएको  धृतराष्ट्र सामु
द्रोपदीको सारी तान्दैछन
बलवान दुर्योधनहरु
निर्लज्ज भै बसेर
हेर्दैछन् सारा पाण्डवहरु

अनन्त बाँदर सिद्धान्त

म आफ्नो पढाईसँग सम्बन्धित केही कुरा खोज्दैथिएँ। अचानक internetको link र hyperlinkबाट एउटा सिद्धान्तमा पुग्दा निकै चासो लाग्यो। Infinite monkey theorem भनिने उक्त सिद्धान्तबारे wikipedia लेख्दछ:

"The infinite monkey theorem states that a monkey hitting keys at random on a typewriter keyboard for an infinite amount of time will almost surely type a given text, such as the complete works of William Shakespeare."

अर्थात एउटा बाँदरलाई अनन्त समय दिने हो भने र एउटा टाइपराइटर दिने हो भने, उसले तेसमा अनियमित किसिमले टाईप गर्दै गयो भने सेक्सपियरको कुनै कृति टाईप गर्न सक्छ।

यस सिद्धान्तलाई हाम्रो देशको संबिधान निर्माण गर्ने कुरा सँग दाँजेर हेरौन, कस्तो होला? यहाँ मैले सभासदहरुलाई बाँदरसँग तुलना गर्न भने खोजेको होइन है। यो त एउटा exampleमात्रै हो। ६००को सन्ख्यामा रहेका बाँदरले अन्धाधुन्द टाईप गर्ने हो भने अनन्त समय सम्ममा संबिधान अवश्य पनि लेखिनेछ। भनेपछी अनेकौ समितिहरु बनाएर किन झन्झट बेहोरीराख्ने। सबैजनालाई एक एकवटा शब्द टाईप गर्न दिए त भईहाल्ने रहेछ। यसलाई mathematical treatment गरेर हे…

के Twitter भीड हो?

नेपालमा इन्टरनेटको बढ्दो प्रयोग संगै सामाजिक संजालमा रमाउनेहरुको संख्या निकै पुगिसकेको छ। केही बर्ष अगाडि Hi5 र तेसपछि Facebook मा अभ्यस्त नेपाली पुस्ता अचेल Twitter मा जम्न थालेका छन्। अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता कुण्ठित भएका कतिपय मुलुकमा यिनै सामाजिक संजालले जनताको आवाज विश्वमाझ पुर्याउन ठुलै भूमिका खेलेका छन्। म आफु पनि twitter मा छु धेरै अगाडिदेखि, तर खासै सक्रिय भने होइन। धेरै नेपाली पत्रकारहरुलाई twitter मा follow गरेको हुनाले संबिधानसभाको अन्त्य हुँदाताका भने मैले पनि twitter लाइ यस्तो अवस्थामा समाचार जान्न उपयुक्त ठानें। तर नेपाली twitter प्रयोगकर्ताहरु बढीरुपमा व्यक्तिगत गालीगलौचमा उत्रेको पाएँ। हुन त मलाई twitter एउटा भीड जस्तै लाग्छ। भीडमा राम्रा-नराम्रा सबै खाले मान्छे हुन्छन। भनिन्छ नि भीडको विवेक हुदैन, तेसैले होला सही विचार बोकेका व्यक्तिहरु पनि भीडको मानसिकताबाट निर्देशित भएको देखिन्छ कहिलेकाँही। अनि अर्को कुरा हामी नेपालीहरु अरुले गरेको कामलाइ राम्रो भन्न सक्तैनौ, त्यो हाम्रो सामुहिक चरित्र नै होला सायद। हामी समालोचना होइन बढी आलोचना गर्छौ। अझ गाली गर्छौ नै भनौंन। अनि…

कालो चिया कि दुध भा'को चिया?

तातो खानुहुन्छ कि चिसो? कसैकोमा जाँदा सोधिने सामान्य प्रश्न हो यो। तातो भनेपछि त चिया नै भैहाल्यो, कफीको तेती चलन पनि त छैन नि हाम्रोमा। चिया त खाने तर फेरि Black Tea कि Milk Tea भन्ने प्रश्न शुरु भैहाल्छ। कतै कतै Lemon Tea खाने कि भन्ने प्रस्ताव पनि आइहल्छ। हुन त दुधको भाउ पनि महँगो नै छ हाम्रोमा, तेही भएर पो हो कि सोधिराख्ने। हुन त कालो चिया खानु र दुध हालेको चिया खानुमा पनि सम्पन्नताको अर्थ संग नै त हेर्न नमिल्ला तर आफ्नो दिमागले त तेही सोचिहल्छ। आखिर जे भए पनि दुध किन्न नसक्नेको लागि पनि राम्रो कारण बनेको छ कालो चिया। Health को कारणले गर्दा कालो चिया खाएको भन्यो, राम्रै हो। Gastritis भएर पनि धेरैले दुध चियालाई बन्द गरेको भन्छन, आफु पनि पिडित नै हो तर खै यो तथ्य भने medical science  ले prove गरेको हो कि हल्ला हो त्यो भने थाहा भएन। हुन त नेपालमा gastritis बाट पिडित नहुने कमै होलान, महले त एकचोटी नेपालीहरुलाई नागरिकतानै यहि रोग हेरेर दिए राम्रो भन्थे क्यार। 
त्यसो त गाउँमा बाहेक शहरतिर खाइने चियामा त दुधको काम भनेको चियालाई धमिलो बनाउने मात्र त हो। तर पनि कसैले केहि नसोधेमा मेरो रोजाई…

कार्यशील जिन्दगी बगिरहने नदी हो

कार्यशील जिन्दगी बगिरहने नदी हो
जुन नदीमा बग्दैजाँदा कहिले फोहोर भेटिन्छन जुन नदीमा  बग्दैजाँदा कहिले फूल भेटिन्छन
जुन नदीमा बग्दैजाँदा कहिले भंगालो फाट्दछन् जुन नदीमा बग्दैजाँदा कहिले दोभान भेटिन्छन
पुर्खाहरु भन्ने गर्छन बग्छ यसैले यो नदी हो बग्ने पानी स्वच्छ हुन्छ बग्ने पानी सफा हुन्छ भन्ने कुरा सत्य हो पुर्खाहरु भन्ने गर्छन कार्यशील जिन्दगी बगिरहने नदी हो

सानै छँदादेखि सुनेको बालगीत हो यो। तेतिखेर सायद शब्दमा ध्यान दिइएको थिएन। रामेशको संगीतमा रहेको हो यो गीत, शब्द भने मन्जुलको हुनुपर्छ तर पक्का भने छैन। नभन्दै कार्यशील जिन्दगी बगिरहने नदी नै त हो नि। केहि कार्य गर्ने जोश जाँगर नै त हो हाम्रो जीवनरुपी नदीको बग्नुको कारण। केही नगरिकनै जीवन बिताउन खोज्नु पनि एक प्रकारले रोकिनु त हो, नबगेपछि फोहोर हुनु स्वाभाविक नै त हो। तेसैले जीवनलाइ बग्ने नदीजस्तै बनाऔ र सफा र स्वच्छ बनौ।

म लेख्नेछु एकदिन

पहाडसरि भावहरु उर्लेका बेला गम्दै, खोज्दै, मुछ्दै, साँचोमा राख्दै, इँटाजस्तै शब्द बनाउदैथिएँ, मिलाएर राख्ने कोशिश गर्दैथिएँ ठीक त्यसैबेला तिमीले देख्यौ र तत्काल घोषणा पनि गरिदियौ आहा! कति राम्रो कविता अनि म कवि भएँ
छन्द मिलाउने के कुरा भाव मिलाउने त झन् के कुरा काँचै थिए शब्दहरु खारिनै बाँकी थिए परिपक्वता त झन् आएकै थिएन नजानेरै म कवि भएँ
अचेल! व्यवहारिक, सामाजिक हुनुपर्ने 
केही रहरले केही करले केही कुरा जीवनले सिकाउदैछ केही आफैं पनि सिक्दैछु भावहरु नआउने होइनन नलेखेको पनि होइन लेखिरहन्छु मेटिरहन्छु

गफै त हो

लेख्ने पो के हो खै। सधै शुरु गर्दा यस्तै हुन्छ। बुझ्ने कुरो पो लेख्नु, के के लेख्छन यी लेखकहरु भनाउँदा पनि, यस्तो सोचिन्थ्यो आफु पनि। के नै बुझिएको छ र बुझ्ने कुरो लेख्नलाई त। कति कुरो बुझ्नु, संसार अथाह छ बुझेरै पनि के सकिन्छ र। बुझ्नेले पनि के नै नाप्या छन र। देशको बारेमा कुरो के गर्नु गरिसाध्य भए पो। वास्तै नगरिकन पनि बस्न नसकिने, वास्ता गर्यो भने झनै बस्न नसकिने। कुरा यस्तो छ। नेतालाई कति गाली गर्नु, अरुलाई खै कसलाई पो गालि गर्नु, जानेको काम तेही हो अरुलाई गाली गर्ने। आफुले केहि गर्न सक्या होइन, ठाउमा बसेका तिनै नेता छन तिनैलाई त हो नि गाली गर्ने। धान भाको भए बरु कति बालि हुन्थ्यो होला यो संबिधान त खै आउने पो हो कि होइन। भ्रस्टाचारी नेता जेलमा पर्यो रे, राम्रो समाचार हो रे। खै सबै जनता नै भ्रस्ट भएको ठाउँमा एउटा नेतालाई थुनेर के पो होला र। घुस खाएर चारतल्ले घर ठड्याउने खरदारलाई प्रगति गरेको भन्ने समाजले तेही घुस नखाने एउटा अधिकृतलाई मुर्ख भनेर तक्मा दिन्छ भने। उसैपनि एकवर्षपछि एउटा किताब हातमा लिएर जेलबाट निस्कने त होला। छाप्न खोज्नेको पनि लाइन होला। राम्रा लेखकका किताब छाप्न त उह…

आगो, सपना र जलेको विपना

झर्दैछु तेही ओरालो
जहाँ टेकेर उकालो चढ्न खोजेको थिएँ

पछ्याउदैछु तिनै जुनकिरिहरुलाई
जो आगोका रापमा मरेका थिए कुनैबेला

तर्न खोज्दैछु खोलाहरु
डुंगाहरु पनि त जलिसकेछ्न तेही आगोमा

आशाहरुको खेती गर्न भनेर
पसिना बगाउने प्रयास गर्छु
त्यो आगोले जमिन पनि सुख्खा भइसकेछ

टन्टलापुर घामले पोल्दा
चौतारीमा बस्न खोज्छु
त्यो पनि तेही आगोमा बलेछ

तिर्खा मेटौ भनेर
पानीको मूल खोज्छु
जंगल त झन् डढेलोले नष्ट भएछ

एकान्तले सताएर
आफन्तलाइ भेट्न जान्छु
आगोको राप सहन नसकेर सबै कता कता हराएछन

हिड्दा हिड्दै
आज फेरि काँडाले बिझायो
सबै घोच्ने काँडाहरुलाई सिध्याउछु भनेर
बोकेको आगोले
काँडाको बीउलाई त सिध्याउन सकेको रहेनछ
उल्टो आफ्नै विपना पो जलेर खरानी भइसकेछ

( अप्रमाणित भएका माओवादीको लडाकुहरुको भावनालाइ समेट्ने प्रयास हो यो)